భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో గత 24 గంటల్లో పలు ముఖ్యమైన పరిణామాలు చోటు చేసుకున్నాయి, వీటిలో ప్రధానంగా వస్తు సేవల పన్ను (GST) సంస్కరణలు, యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (UPI) లావాదేవీల పరిమితుల పెంపు మరియు కోల్ ఇండియా యొక్క పునరుత్పాదక ఇంధన ప్రణాళికలు ఉన్నాయి.

GST సంస్కరణలు: ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త ఊపు

కేంద్ర ప్రభుత్వం GST పన్ను విధానంలో భారీ సంస్కరణలకు శ్రీకారం చుట్టింది. ఇప్పటివరకు ఉన్న నాలుగు GST స్లాబ్‌లను (5%, 12%, 18%, 28%) రద్దు చేసి, ఇకపై 5% మరియు 18% అనే రెండు స్లాబ్‌లకే పరిమితం చేయాలని నిర్ణయించింది. ఈ కొత్త పన్ను రేట్లు సెప్టెంబర్ 22, 2025 నుండి అమల్లోకి వస్తాయి, ఇది నవరాత్రి మొదటి రోజుతో సమానం.

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రకారం, ఈ నిర్ణయాలతో సుమారు 400 ఉత్పత్తులపై పన్ను రేట్లు తగ్గనున్నాయి. ఇది సామాన్య మరియు మధ్యతరగతి ప్రజలపై ఆర్థిక భారాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తుందని ఆమె పేర్కొన్నారు. ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ ఈ GST సంస్కరణలను "దేశ ప్రజలకు దీపావళి గిఫ్ట్"గా అభివర్ణించారు మరియు ఇది భారతదేశ స్వాతంత్ర్యం తర్వాత అతిపెద్ద ఆర్థిక నిర్ణయంగా పేర్కొన్నారు. ఈ సంస్కరణలు పన్ను విధానాన్ని మరింత సులభతరం చేసి, పారదర్శకంగా మారుస్తాయని ఆయన అన్నారు.

అర్థశాస్త్రవేత్తల ప్రకారం, GST రేట్ల తగ్గింపు దేశ GDP వృద్ధికి 60 బేసిస్ పాయింట్ల (bps) వరకు ఊతమిస్తుంది మరియు రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణాన్ని దాదాపు 100 bps తగ్గిస్తుంది. ఇది దేశీయ వినియోగాన్ని పెంచుతుందని, తద్వారా GDP వృద్ధికి దోహదపడుతుందని కేంద్ర ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది. ఆటోమొబైల్, ఇన్సూరెన్స్, కన్స్యూమర్ డ్యూరబుల్స్, ఫార్మాస్యూటికల్స్ మరియు సిమెంట్ వంటి రంగాలు ఈ పన్ను కోతల వల్ల లబ్ధి పొందుతాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

అయితే, GST రేట్ల తగ్గింపు వల్ల రాష్ట్రాలకు ఆదాయ నష్టం వాటిల్లుతుందని కేరళ ఆర్థిక మంత్రి కే.ఎన్. బాలగోపాల్ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. కేరళకు ఏటా ₹8,000-10,000 కోట్ల ఆదాయ నష్టం వాటిల్లే అవకాశం ఉందని ఆయన తెలిపారు.

UPI లావాదేవీల పరిమితుల పెంపు

నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI) యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (UPI) ద్వారా చేసే కొన్ని రకాల లావాదేవీలకు పరిమితులను గణనీయంగా పెంచింది. ఈ కొత్త మార్పులు సెప్టెంబర్ 15, 2025 నుండి అమల్లోకి వస్తాయి. క్యాపిటల్ మార్కెట్స్ (పెట్టుబడులు), బీమా, ప్రభుత్వ ఈ-మార్కెట్ ప్లేస్ (EMD), మరియు రుణాల తిరిగి చెల్లింపులు వంటి అధిక విలువ కలిగిన P2M (Person to Merchant) లావాదేవీలకు ఈ పెంపు వర్తిస్తుంది. కొన్ని ప్రత్యేక లావాదేవీలకు ₹10 లక్షల వరకు చెల్లింపులు చేసుకోవచ్చు.

కోల్ ఇండియా పునరుత్పాదక ఇంధన రంగంలోకి

ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బొగ్గు ఉత్పత్తి సంస్థ అయిన కోల్ ఇండియా లిమిటెడ్ (CIL) బొగ్గుకు భవిష్యత్తులో డిమాండ్ తగ్గే అవకాశం ఉన్నందున తన పోర్ట్‌ఫోలియోను విస్తరించుకోవాలని చూస్తోంది. ఈ సంస్థ 5 గిగావాట్ల పునరుత్పాదక ఇంధన ప్రాజెక్టుల నిర్మాణానికి బిడ్లను ఆహ్వానించింది, ఇందులో 3 గిగావాట్ల సౌర మరియు 2 గిగావాట్ల పవన విద్యుత్ ప్రాజెక్టులు ఉన్నాయి.

స్టాక్ మార్కెట్ స్పందన

GST ప్రకటనలకు మార్కెట్లు సానుకూలంగా స్పందించాయి, ఆటోమొబైల్, వినియోగదారు మరియు సిమెంట్ రంగాల షేర్లు లాభపడ్డాయి. అయితే, సూచీలు రోజు గరిష్టాల నుండి కొంత చల్లబడ్డాయి, పెట్టుబడిదారులు GST 2.0 ప్రయోజనాలు డిమాండ్‌లో ఎంత త్వరగా ప్రతిబింబిస్తాయో స్పష్టత కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు.