GST દરોમાં ઐતિહાસિક ઘટાડો: માંગને વેગ આપવાનો પ્રયાસ
ભારત સરકારે ગ્રાહકોની માંગને વેગ આપવા અને યુએસ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ૫૦% ટેરિફની આર્થિક અસરોને ઘટાડવા માટે સેંકડો ગ્રાહક વસ્તુઓ પર ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) દરોમાં મોટો ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરી છે. નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું હતું કે, સાબુ, શેમ્પૂ, નાની કાર, એર કંડિશનર અને ટેલિવિઝન જેવી વસ્તુઓ પરના દરોમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. GST ની જટિલ ચાર-સ્તરીય પ્રણાલીને સરળ બનાવીને હવે બે મુખ્ય સ્લેબ (૫% અને ૧૮%) માં રૂપાંતરિત કરવામાં આવશે. જોકે, "સુપર લક્ઝરી" અને "સિન" વસ્તુઓ પર ૪૦% ટેક્સ યથાવત રહેશે. આ ફેરફારો ૨૨ સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવશે, જે તહેવારોની સિઝન પહેલા વપરાશને વેગ આપશે તેવી અપેક્ષા છે.
સેવા ક્ષેત્રે ૧૫ વર્ષનો ઉચ્ચતમ વૃદ્ધિદર: PMI ૬૨.૯ પર પહોંચ્યો
ઓગસ્ટ મહિનામાં ભારતના સેવા ક્ષેત્રે છેલ્લા ૧૫ વર્ષનો સૌથી ઝડપી વિકાસ નોંધાવ્યો છે. HSBC ઇન્ડિયા સર્વિસિસ પર્ચેઝિંગ મેનેજર્સ ઇન્ડેક્સ (PMI) જુલાઈમાં ૬૦.૫ થી વધીને ઓગસ્ટમાં ૬૨.૯ પર પહોંચ્યો છે. આ મજબૂત વૃદ્ધિ સ્થાનિક માંગમાં ઉછાળો અને એશિયા, યુરોપ, મધ્ય પૂર્વ અને યુએસ સહિતના પ્રદેશોમાંથી વધેલા આંતરરાષ્ટ્રીય ઓર્ડરને કારણે થઈ છે. આ સતત ૪૯મો મહિનો છે જ્યારે નવા ઓર્ડરમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. જોકે, વધતી માંગના કારણે ઇનપુટ અને આઉટપુટ ભાવોમાં પણ વધારો થયો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને ટેરિફના પડકારો
યુએસ દ્વારા ભારતીય ચીજવસ્તુઓ પર લાદવામાં આવેલા ૫૦% ટેરિફના જવાબમાં, વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે ૩ સપ્ટેમ્બરના રોજ નિકાસકારો સાથે બેઠક યોજી હતી, જેમાં નિકાસ વધારવાની વ્યૂહરચનાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ભારતના મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર વી. અનંત નાગેશ્વરને જણાવ્યું હતું કે યુએસ દ્વારા લાદવામાં આવેલા વધારાના ૨૫% ટેરિફ ટૂંકા ગાળાના રહેશે. આ પડકારો વચ્ચે, ભારત યુરોપિયન યુનિયન (EU) સાથે મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) માટેની વાટાઘાટોને વેગ આપી રહ્યું છે. જર્મનીએ પણ ભારત-EU FTA ને મજબૂત સમર્થન આપ્યું છે અને આગામી મહિનાઓમાં આ કરાર થઈ શકે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરી છે.
અસંગઠિત ઉત્પાદન ક્ષેત્ર પર ચિંતા
એપ્રિલ-જૂન ૨૦૨૫ ના ક્વાર્ટરમાં ભારતનો GDP વૃદ્ધિદર ૭.૮% રહ્યો હોવા છતાં, એક નવા સરકારી સર્વેક્ષણે અસંગઠિત ઉત્પાદન ક્ષેત્રની ચિંતાજનક સ્થિતિ દર્શાવી છે. આ ક્ષેત્રમાં ઉદ્યોગોની સંખ્યામાં ૪.૭% અને રોજગારમાં ૯.૩% નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે અર્થતંત્રના કેટલાક ભાગોમાં પડકારો સૂચવે છે.
શેરબજારની સ્થિતિ
૩ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી ગ્રીન ઝોનમાં બંધ થયા હતા. નિફ્ટી મેટલ સેક્ટર સૌથી વધુ લાભ મેળવનાર સેક્ટર હતું.
ખેતી બેંકના વિવાદાસ્પદ સુધારા રદ
ખેતી બેંકના ચેરમેન દ્વારા કરવામાં આવેલા વિવાદાસ્પદ પેટા નિયમ સુધારાને આખરે રદ કરવામાં આવ્યા છે. આ સુધારાઓ ખેડૂતોના હિતો માટે નુકસાનકારક હોવાનું મનાતું હતું, અને આ નિર્ણયને સહકારી ક્ષેત્રમાં ન્યાયની સ્થાપના તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.