આજની વૈશ્વિક ઘટનાઓમાં, ભારતની આર્થિક પ્રગતિ, આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં નવા સમીકરણો અને વૈશ્વિક વેપારમાં પરિવર્તનો મુખ્ય રહ્યા છે.
ભારત વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવા તરફ અગ્રેસર
એક મહત્વપૂર્ણ અહેવાલ મુજબ, EY (અર્ન્સ્ટ એન્ડ યંગ) ના રિપોર્ટમાં અનુમાન લગાવવામાં આવ્યું છે કે ભારત 2028 સુધીમાં જર્મનીને પાછળ છોડીને વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનશે. આ ઉપરાંત, 2038 સુધીમાં ભારત વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવાની સંભાવના છે, ભલે અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફની અસર ભારતના GDP ના 0.9 ટકા સુધી થઈ શકે છે. જોકે, યોગ્ય પગલાં લેવામાં આવે તો વૃદ્ધિ દર પર તેની અસર માત્ર 0.1 ટકા પોઈન્ટ સુધી મર્યાદિત રહેશે. આ માટે ભારતે નિકાસમાં વૈવિધ્યકરણ, સ્થાનિક માંગને મજબૂત બનાવવા અને નવી વેપાર ભાગીદારી વધારવા જેવા પગલાં લેવા પડશે.
રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની ડિસેમ્બરમાં ભારત મુલાકાત
રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન ડિસેમ્બરમાં ભારતની મુલાકાત લેશે, જેની પુષ્ટિ ક્રેમલિનના વરિષ્ઠ અધિકારી યુરી ઉષાકોવે કરી છે. આ મુલાકાત માત્ર ઊર્જા અને વેપાર મુદ્દાઓ પર જ મહત્વપૂર્ણ રહેશે નહીં, પરંતુ તે અમેરિકા અને ભારત વચ્ચેના તાજેતરના તણાવ વચ્ચે એક નવું ભૌગોલિક-રાજકીય ચિત્ર પણ રજૂ કરશે. પુતિન આ પહેલા ચીનમાં SCO સમિટમાં પણ વડાપ્રધાન મોદીને મળશે.
'ચાઇના શોક' અને તેની વૈશ્વિક અસર
એક અહેવાલ મુજબ, 25 વર્ષ બાદ ફરીથી 'ચાઇના શોક' આવવાની સંભાવના છે, જે દુનિયાભરને હચમચાવી શકે છે અને ભારતના કરોડો લોકો પર પણ તેની અસર થશે. આ 'ચાઇના શોક'નો અર્થ ચીનમાંથી મોટી માત્રામાં સસ્તા ઉત્પાદનોનો પ્રવાહ વિશ્વમાં છલકાઈ રહ્યો છે, જેના કારણે સ્થાનિક ઉત્પાદન ઉદ્યોગને મોટો ફટકો પડે છે. જોકે, ગ્રાહકો માટે વસ્તુઓ સસ્તી થશે અને ફુગાવાનો દર ઘટશે. આનાથી સસ્તી ચીની વસ્તુઓથી ભારતમાં મોંઘવારી ઘટી શકે છે, પરંતુ સ્થાનિક ઉત્પાદન ઉદ્યોગો, ખાસ કરીને સ્ટીલ, ટેક્સટાઇલ અને કેમિકલ સેક્ટર પર દબાણ આવી શકે છે.
ભારતની સ્વદેશી હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીની સિદ્ધિ
ભારતની સ્વદેશી એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ (IADWS) નું સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. ચીને પણ IADWS ની પ્રશંસા કરી અને તેને ભારતની સૌથી મોટી ઉપલબ્ધિ માની છે. IADWS એક બહુ-સ્તરીય હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી છે, જેમાં સ્વદેશી ક્વિક રિએક્શન સતહથી વાયુ મિસાઇલ (QRSAM), ખૂબ જ ટૂંકા અંતરની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી (VSHORADS) મિસાઇલો અને ઉચ્ચ-શક્તિવાળા લેસર-આધારિત નિર્દેશિત ઉર્જા શસ્ત્ર (DEW) સિસ્ટમનો સમાવેશ થાય છે.
BRICS દેશોનું વધતું મહત્વ
અમેરિકન અર્થશાસ્ત્રી રિચાર્ડ વુલ્ફે જણાવ્યું છે કે, જેમ રશિયાએ ક્રૂડ ઓઇલ માટે નવા બજારો શોધી કાઢ્યા છે, તેવી જ રીતે ભારત હવે તેની નિકાસ અમેરિકાને નહીં, પરંતુ BRICS દેશોને વેચશે. તેમણે આને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે એક ઐતિહાસિક ક્ષણ ગણાવી છે. BRICS જૂથનો હેતુ પશ્ચિમી દેશોના નાણાકીય વર્ચસ્વનો સામનો કરવાનો અને ડોલરના વર્ચસ્વને પડકારવા માટે વિકલ્પો શોધવાનો છે.