અમેરિકાએ ભારતીય માલસામાન પર વધારાનો 25% ટેરિફ લાદ્યો છે, જેનાથી કુલ ટેરિફ 50% પર પહોંચી ગયો છે, જે 27 ઓગસ્ટ, 2025 થી અમલમાં આવ્યો છે. આ પગલું નવી દિલ્હી દ્વારા રશિયા પાસેથી તેલ અને સંરક્ષણ આયાત ખરીદવા બદલ "દંડ" તરીકે લેવામાં આવ્યું છે.
ભારતીય નિકાસ પર અસર:
વેપાર નિષ્ણાતોનો અંદાજ છે કે આ નવા ટેરિફને કારણે 2025-26 માં યુએસમાં ભારતીય માલસામાનની નિકાસના મૂલ્યમાં પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં 40-45% નો ઘટાડો થઈ શકે છે. થિંક-ટેન્ક ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ (GTRI) નો અંદાજ છે કે યુએસમાં થતી ઉત્પાદન નિકાસ આ વર્ષે લગભગ $87 બિલિયનથી ઘટીને $49.6 બિલિયન થઈ શકે છે, કારણ કે યુએસમાં થતી મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ બે તૃતીયાંશ નિકાસ 50 ટકા ટેરિફથી પ્રભાવિત થશે.
સૌથી વધુ પ્રભાવિત ક્ષેત્રો:
કાપડ, રત્ન અને ઝવેરાત, ઝીંગા, કાર્પેટ અને ફર્નિચર જેવા શ્રમ-આધારિત ક્ષેત્રોને સૌથી વધુ અસર થશે. આ ઉદ્યોગોની નિકાસમાં 70% સુધીનો ઘટાડો થઈ શકે છે, જેના કારણે લાખો નોકરીઓ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (GJEPC) એ ચેતવણી આપી છે કે આ નિર્ણય સમગ્ર અર્થતંત્ર પર અસર કરશે અને પુરવઠા શૃંખલા તૂટી જશે. એપેરલ એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલના મિથિલેશ્વર ઠાકુરના મતાનુસાર, 10.3 અબજ ડોલરની નિકાસ ધરાવતો કાપડ ક્ષેત્ર સૌથી વધુ પ્રભાવિત થશે.
ભારતનો પ્રતિભાવ અને સ્થિતિ:
ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે આ 50% ટેરિફને અન્યાયી ગણાવ્યો છે અને જણાવ્યું છે કે રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદી ઊર્જા જરૂરિયાતો અને રાષ્ટ્રીય હિતોને આધારે છે. ભારતીય ઓઇલ રિફાઇનરીઓનું કહેવું છે કે તેઓ રશિયા પાસેથી ઓઇલ ખરીદવાનું બંધ કરશે નહીં કારણ કે સરકાર અમેરિકાના દબાણ સામે ઝૂકવા તૈયાર નથી. અધિકારીઓનો સ્પષ્ટ સંદેશ એ છે કે 'પહેલા દેશ, પછી વેપાર'. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનને વધુ મજબૂત કરવાની વાત કરી છે.
આર્થિક સૂચકાંકો અને ભવિષ્યની સંભાવનાઓ:
ફિચ રેટિંગ્સે 26 ઓગસ્ટ, 2025 ના રોજ ભારતના મજબૂત અર્થતંત્રમાં વિશ્વાસ દર્શાવ્યો હતો, જેમાં નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે 6.5% ના GDP વિકાસ દરનું અનુમાન છે, અને જણાવ્યું હતું કે યુએસ ટેરિફની ભારતીય GDP પર નજીવી અસર પડશે કારણ કે યુએસ સાથે ભારતનો વેપાર ફક્ત બે ટકાની આસપાસ છે. જોકે, અન્ય કેટલાક આર્થિક નિષ્ણાતો માને છે કે 2025-26 ના એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરમાં ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર 6.7% જેટલો ધીમો પડી શકે છે, જે અગાઉના ક્વાર્ટરના 7.4% કરતાં ઓછો છે, જે ખાનગી રોકાણમાં ઘટાડો અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓમાં સુસ્તીને કારણે છે.
યુએસ અર્થતંત્ર પર અસર:
સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI) ના એક રિપોર્ટ મુજબ, આ ઊંચા ટેરિફના કારણે ભારતને નહીં પરંતુ અમેરિકાની પોતાની અર્થવ્યવસ્થાને ગંભીર નુકસાન થશે. આ ટેરિફના કારણે અમેરિકાનો GDP વૃદ્ધિ દર 40 થી 50 બેસિસ પોઈન્ટ્સ ઘટી શકે છે અને મોંઘવારી પણ ખૂબ વધશે.
લાભાર્થી દેશો:
ભારત પર લાદવામાં આવેલા આ ટેરિફને કારણે વિયેતનામ, બાંગ્લાદેશ, કંબોડિયા, ચીન અને પાકિસ્તાન જેવા સ્પર્ધકોને ફાયદો થશે, કારણ કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે આ દેશો પર ઓછા ટેરિફ લાદ્યા છે.
ભારત સરકારે આ પડકારનો સામનો કરવા માટે રાહત પગલાં અને વૈકલ્પિક બજારો શોધવાનું શરૂ કર્યું છે, જેમાં વ્યાજ સબસિડી, GST રિફંડમાં ઝડપ અને SEZ કાયદાઓમાં સુધારાનો સમાવેશ થાય છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) પણ નિકાસકારો સાથે બેઠક યોજીને પડકારોને સમજવાની યોજના ધરાવે છે.