गेल्या 24 तासांत भारतीय अर्थव्यवस्था आणि व्यवसाय क्षेत्रातील सर्वात महत्त्वाची घडामोड म्हणजे अमेरिकेने भारतावर काही वस्तूंवर 50% पर्यंत अतिरिक्त शुल्क (टॅरिफ) लादण्याचा निर्णय. भारताने रशियाकडून केलेल्या तेल खरेदीमुळे हा निर्णय घेण्यात आल्याचे बोलले जात आहे. या निर्णयामुळे भारतीय शेअर बाजार आणि रुपयावर तात्काळ नकारात्मक परिणाम दिसून आला आहे.
अमेरिकेच्या शुल्काचा परिणाम आणि बाजारातील घसरण
मंगळवारी, अमेरिकेने भारतावर 50% पर्यंत आयात शुल्क लादण्याची अधिकृत सूचना जारी केल्यानंतर भारतीय शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली. सेन्सेक्स 655 अंकांनी घसरून 81063 अंकांवर आला, तर निफ्टी 173 अंकांनी घसरून 24,795.65 वर व्यवहार करत होता. या घसरणीमुळे गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले असून, याचा थेट परिणाम रुपया आणि विदेशी गुंतवणुकीवरही दिसून आला.
या घसरणीमागे अमेरिकेने लादलेले नवीन शुल्क, जीएसटी सुधारणांनंतर नफा बुकिंग, विदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री (FIIs ने 25 ऑगस्ट रोजी भारतीय शेअर बाजारातून 2,466 कोटी रुपये काढले), रुपयाची कमजोरी (डॉलरच्या तुलनेत 22 पैशांनी घसरून 87.78 वर पोहोचला), जागतिक बाजारातील घसरण आणि कच्च्या तेलाच्या किमतीत वाढ ही प्रमुख कारणे आहेत.
या 50% शुल्कामुळे भारताच्या 48 अब्ज डॉलरच्या निर्यातीवर थेट परिणाम होण्याची शक्यता असून, यामुळे 12 क्षेत्रांवर परिणाम होऊ शकतो. भारतीय वाणिज्य मंत्रालय यावर 'निर्यात प्रोत्साहन मिशन' आणि 'प्लॅन 40' अंतर्गत प्रतिसाद देण्यासाठी निर्यातदारांसोबत बैठक घेत आहे.
भारताची भूमिका: ऊर्जा सुरक्षा प्राधान्य
अमेरिकेच्या या शुल्कावर भारताने आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. रशियातील भारताचे राजदूत विनय कुमार यांनी सांगितले की, भारताची ऊर्जा सुरक्षा सुनिश्चित करणे ही केंद्र सरकारची प्राथमिकता आहे. भारतीय कंपन्या जिथे सर्वोत्तम करार आणि योग्य दरात तेल मिळेल, तिथून तेल खरेदी करत राहतील. हे व्यापार व्यावसायिक आधारावर आधारित आहे आणि भारताच्या 1.4 अब्ज लोकांची ऊर्जा सुरक्षा सुनिश्चित करणे हे आमचे उद्दिष्ट आहे.
इतर महत्त्वाच्या घडामोडी
- ऑनलाइन गेमिंग विधेयक मंजूर: लोकसभेत ऑनलाइन गेमिंग संबंधित विधेयक मंजूर करण्यात आले आहे, ज्यानुसार अवैध ऑनलाइन सट्टेबाजी आणि जुगारावर चाप बसेल. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांना 1 कोटी रुपयांपर्यंत दंड आणि तीन वर्षांपर्यंत कारावास होऊ शकतो.
- परकीय चलन साठ्यात वाढ: 15 ऑगस्ट 2025 रोजी संपलेल्या आठवड्यात भारताचा परकीय चलन साठा 1.48 अब्ज डॉलर्सने वाढून 695.10 अब्ज डॉलर्सवर पोहोचला आहे, जो देशाच्या आर्थिक सामर्थ्याचे प्रतीक आहे.
- गव्हाच्या किमती स्थिर: सणासुदीच्या काळात गव्हाच्या किमती वाढणार नाहीत याची खात्री करण्यासाठी केंद्र सरकारने विक्रेते आणि प्रक्रिया करणाऱ्यांवर नवीन साठवण मर्यादा निश्चित केल्या आहेत.
- भारतीय अर्थव्यवस्था 2038 पर्यंत दुसऱ्या क्रमांकावर: EY च्या अहवालानुसार, भारत 2038 पर्यंत क्रयशक्ती समानता (PPP) च्या दृष्टीने जगातील दुसरी सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था बनू शकतो.