गेल्या 24 तासांत भारताच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात अनेक महत्त्वपूर्ण घडामोडी समोर आल्या आहेत, ज्या देशाच्या प्रगतीत योगदान देत आहेत.
इलेक्ट्रिक वाहने आणि बॅटरी उत्पादन
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 26 ऑगस्ट 2025 रोजी गुजरातच्या हंसलपूर येथे मारुती-सुझुकीच्या पहिल्या जागतिक इलेक्ट्रिक वाहन 'ई-विटारा' (e-VITARA) आणि लिथियम-आयन बॅटरी उत्पादन सुविधेचे उद्घाटन केले. हे 'मेड इन इंडिया' वाहन जपानसह 100 हून अधिक देशांमध्ये निर्यात केले जाईल. यासोबतच, सुझुकी, तोशिबा आणि डेन्सो यांच्या संयुक्त विद्यमाने लिथियम-आयन बॅटरी उत्पादन केंद्राचे उद्घाटनही पंतप्रधानांनी केले, ज्यामुळे हायब्रिड आणि इलेक्ट्रिक वाहनांच्या बॅटरी उत्पादनाला चालना मिळेल. सुझुकी मोटरने भारतात पुढील पाच ते सहा वर्षांत 70,000 कोटी रुपयांची गुंतवणूक करण्याची घोषणा केली आहे.
संरक्षण क्षेत्रात आत्मनिर्भरता
भारतीय नौदलात 26 ऑगस्ट 2025 रोजी दोन नवीन निलगिरी-श्रेणीतील स्टेल्थ फ्रिगेट्स - आयएनएस उदयगिरी (INS Udaygiri) आणि आयएनएस हिमगिरी (INS Himgiri) - दाखल झाल्या आहेत. या फ्रिगेट्समध्ये 75 टक्क्यांहून अधिक स्वदेशी तंत्रज्ञान वापरले आहे, जे संरक्षण उत्पादनात भारताच्या 'आत्मनिर्भरता' मोहिमेला चालना देत आहे. आयएनएस उदयगिरी मुंबईतील माझगाव डॉक शिपबिल्डर्स लिमिटेडने (MDL) बांधली आहे, तर आयएनएस हिमगिरी कोलकाता येथील गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनियर्सने (GRSE) तयार केली आहे. याव्यतिरिक्त, भारतीय वायुसेनेसाठी (Indian Air Force) HAL च्या तेजस फायटर जेटसाठी (Tejas Fighter Jet) जनरल इलेक्ट्रिक (GE) कंपनी GE-404 आणि GE-414 इंजिन पुरवणार आहे. या अब्जावधी रुपयांच्या करारामुळे भारताच्या संरक्षण क्षमतेत वाढ होईल आणि भविष्यात तंत्रज्ञान हस्तांतरणाची शक्यताही आहे.
अंतराळ आणि तंत्रज्ञान
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ने गगनयान मानवी अंतराळ उड्डाण मोहिमेसाठी एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठला आहे. 'एअर ड्रॉप टेस्ट' (Air Drop Test) यशस्वीरित्या पूर्ण केली आहे. ही चाचणी सतीश धवन स्पेस सेंटर (SDSC), श्रीहरीकोटा येथे घेण्यात आली. दुसरीकडे, नासाने 27 ऑगस्ट 2025 रोजी पृथ्वीजवळून जाणाऱ्या 'एस्टेरॉइड 2025 PM2' या लघुग्रहाबद्दल माहिती दिली आहे, जो ताशी 41,000 मैल वेगाने प्रवास करत आहे. हा लघुग्रह धोकादायक नसला तरी, अशा खगोलीय वस्तूंचा अभ्यास करणे ग्रह संरक्षणासाठी महत्त्वाचे आहे.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि कृषी
महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांनी कृषी क्षेत्रात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (AI) वापर वाढवण्यासाठी 500 कोटी रुपयांची घोषणा केली आहे. यामुळे ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांसह कृषी क्षेत्राला आधुनिक तंत्रज्ञानाचा लाभ घेता येईल.
नवीन तंत्रज्ञान आणि विकास
ओपनएआयने (OpenAI) भारतात 'इंडिया-फोकस्ड लर्निंग ॲक्सलरेटर' (India-focused Learning Accelerator) सुरू करण्याची आणि दिल्लीत आपले पहिले कार्यालय उघडण्याची घोषणा केली आहे. यामुळे कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या शिक्षणाला आणि वापराला भारतात प्रोत्साहन मिळेल. तसेच, Vivo कंपनीने आपला नवीन स्मार्टफोन Vivo T4 Pro 5G भारतात लॉन्च केला आहे, ज्यामध्ये 90W फास्ट चार्जिंग, 6,500mAh बॅटरी आणि ड्युअल 50-मेगापिक्सेल कॅमेरा सेटअप यांसारखी वैशिष्ट्ये आहेत.