पंतप्रधान मोदींकडून 'बचत उत्सव' आणि जीएसटी सुधारणांची घोषणा
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २१ सप्टेंबर २०२५ रोजी देशाला संबोधित करताना 'नेक्स्ट जनरेशन जीएसटी सुधारणा' (Next Generation GST reforms) जाहीर केल्या, ज्यांना त्यांनी 'बचत उत्सव' असे संबोधले. या सुधारणा २२ सप्टेंबरपासून लागू झाल्या आहेत. या बदलांमुळे कर प्रणाली अधिक सोपी होईल आणि गरीब, मध्यमवर्ग तसेच लघु उद्योगांना मोठा फायदा होईल. अनेक जीवनावश्यक वस्तू आणि सेवांवरील करात कपात करण्यात आली आहे, ज्यामुळे त्या स्वस्त होतील. यामध्ये यूएचटी दूध, पनीर, तूप, साबण, शॅम्पू, कार आणि एसी यांसारख्या वस्तूंचा समावेश आहे. तसेच, ३३ पेक्षा जास्त जीवनरक्षक औषधे जीएसटीमधून वगळण्यात आली आहेत. १२ लाखांपर्यंतच्या उत्पन्नावर करमाफी दिल्याने मध्यमवर्गाची सुमारे अडीच लाख कोटी रुपयांची बचत होईल, असे पंतप्रधानांनी नमूद केले. त्यांनी 'मेड इन इंडिया' उत्पादने वापरण्याचे आवाहन केले आणि आत्मनिर्भर भारताच्या संकल्पनेवर भर दिला.
एच-1बी व्हिसा शुल्कात प्रचंड वाढ आणि भारतीय आयटी क्षेत्रावर परिणाम
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी २१ सप्टेंबरपासून एच-1बी व्हिसा अर्जाच्या शुल्कात लक्षणीय वाढ करण्याची घोषणा केली आहे. हे शुल्क ५ लाख रुपयांवरून सुमारे ८८ लाख रुपयांपर्यंत (१ लाख डॉलर) वाढवण्यात आले आहे. हे वाढीव शुल्क केवळ नवीन अर्जदारांना लागू होईल, सध्याच्या व्हिसाधारकांना नाही. या निर्णयामुळे भारतीय आयटी कंपन्या आणि व्यावसायिकांना मोठा फटका बसण्याची शक्यता आहे. तज्ञांच्या मते, यामुळे अमेरिकेत नोकरीसाठी जाणाऱ्या भारतीय आयटी कर्मचाऱ्यांची संख्या ९० टक्क्यांपर्यंत कमी होऊ शकते. अमेरिकेतील व्हाईट हाऊसने या निर्णयाचे समर्थन करताना एच-1बी व्हिसाच्या गैरवापराचा मुद्दा उपस्थित केला.
एआयमुळे भारताच्या जीडीपीत ४४ लाख कोटींची भर
नीती आयोगाच्या ताज्या अहवालानुसार, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (Artificial Intelligence - AI) २०२५ पर्यंत भारताच्या सकल देशांतर्गत उत्पादन (GDP) मध्ये तब्बल ४४ लाख कोटी रुपयांची (सुमारे ५००-६०० अब्ज डॉलर्स) भर घालण्याची क्षमता आहे. बँकिंग, वित्तीय सेवा, विमा आणि उत्पादन (Manufacturing) या क्षेत्रांवर एआयचा सर्वाधिक सकारात्मक परिणाम अपेक्षित आहे. एआयमुळे निर्णय घेण्याची गती वाढेल, मानवी चुका कमी होतील आणि उत्पादकता प्रचंड वाढेल, असे अहवालात म्हटले आहे.
महागाई आणि व्याजदर घटण्याची शक्यता
येत्या काळात महागाई दर कमी होण्याची आणि कर्जाचे व्याजदरही घटण्याची शक्यता तज्ञांनी व्यक्त केली आहे. CRISIL च्या अंदाजानुसार, आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये कोअर महागाई ३.२ टक्क्यांवर राहू शकते, जो मागील अंदाजापेक्षा कमी आहे. यामुळे रिझर्व्ह बँक या वर्षी व्याजदरात २.५ टक्क्यांपर्यंत कपात करू शकते, ज्यामुळे सामान्य लोकांना ईएमआयमध्ये दिलासा मिळू शकतो.
शेअर बाजाराची स्थिती
आज (२२ सप्टेंबर) भारतीय शेअर बाजारात एच-1बी व्हिसा शुल्कवाढ आणि नवीन जीएसटी दरांचा परिणाम दिसून येण्याची शक्यता आहे. विशेषतः आयटी कंपन्यांच्या शेअर्सवर या शुल्कवाढीचा नकारात्मक परिणाम होण्याची भीती आहे. तरीही, शेअर बाजार आज नवरात्रीच्या सुरुवातीमुळे सकारात्मक राहण्याची शक्यता काही तज्ञांनी वर्तवली आहे.