భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో సరికొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలుకుతూ, తదుపరి తరం వస్తు సేవల పన్ను (GST) సంస్కరణలు, "జీఎస్టీ 2.0" సెప్టెంబర్ 22, 2025 నుండి అమలులోకి వచ్చాయి. దీనిని ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ 'జీఎస్టీ ఉత్సవ్'గా అభివర్ణించారు. ఈ సంస్కరణలు పేద, మధ్యతరగతి వర్గాల ప్రజలకు ఎంతో లాభం చేకూరుస్తాయని, వస్తువుల ధరలు తగ్గుతాయని, తద్వారా ప్రజల పొదుపు పెరుగుతుందని ప్రధాని పేర్కొన్నారు.
జీఎస్టీ 2.0 ముఖ్యాంశాలు:
- కొత్త పన్ను శ్లాబులు: ప్రస్తుతం ఉన్న నాలుగు పన్ను శ్రేణుల (5%, 12%, 18%, 28%) విధానంలో ఇకపై రెండు శ్రేణులు మాత్రమే ఉండనున్నాయి. 12% మరియు 28% పన్ను శ్రేణులు తొలగించబడతాయి. ఇకపై కేవలం 5% మరియు 18% పన్ను మాత్రమే అమలులో ఉంటుంది.
- ధరలు తగ్గే వస్తువులు: ఈ సంస్కరణల వల్ల వంటగదిలో ఉపయోగించే నెయ్యి, పనీర్, వెన్న, నామ్కీన్, కెచప్, జామ్, డ్రై ఫ్రూట్స్, కాఫీ, ఐస్ క్రీములు వంటి ఆహార పదార్థాలతో పాటు టీవీ, ఏసీ, వాషింగ్ మెషిన్స్ వంటి ఎలక్ట్రానిక్స్ ధరలు తగ్గుతాయి. ఔషధాలు, గ్లూకోమీటర్లు, డయాగ్నోస్టిక్ కిట్లు, సిమెంట్, ఆటోమొబైల్స్, హెయిర్ ఆయిల్, టాయిలెట్ సబ్బులు, షాంపూలు, టూత్ బ్రష్, టూత్ పేస్టు, టాల్కమ్ పౌడర్, ఫేస్ పౌడర్, షేవింగ్ క్రీమ్, ఆఫ్టర్-షేవ్ లోషన్ వంటి అనేక నిత్యావసర వస్తువులపై పన్ను తగ్గింది. కొన్ని ప్రాణరక్షక మందులు మరియు పాఠశాల, కార్యాలయాల స్టేషనరీ వస్తువులపై జీఎస్టీ పూర్తిగా రద్దు చేయబడింది.
- ప్రధాని మోడీ వ్యాఖ్యలు: నవరాత్రుల ప్రారంభానికి ముందు ఆదివారం జాతినుద్దేశించి ప్రసంగించిన ప్రధాని మోడీ, ఈ సంస్కరణలు దేశ వృద్ధిని వేగవంతం చేస్తాయని, వ్యాపారాన్ని సులభతరం చేస్తాయని, పెట్టుబడిని మరింత ఆకర్షణీయంగా చేస్తాయని అన్నారు. పేదలు, మధ్యతరగతి, రైతులు, మహిళలు, దుకాణదారులు, వ్యవస్థాపకులు అందరూ ఈ సంస్కరణల ద్వారా ప్రయోజనం పొందుతారని ఆయన వివరించారు. 'స్వదేశీ'ని స్వీకరించాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి చెబుతూ, ప్రతి ఇల్లు స్వదేశీకి చిహ్నంగా మారాలని పిలుపునిచ్చారు.
- గ్రామీణ ప్రాంతాలపై ప్రభావం: జీఎస్టీ 2.0 సంస్కరణల ప్రధాన లక్ష్యం తక్కువ ఆదాయ వర్గాలపై పన్ను భారాన్ని తగ్గించి, వారికి నిత్యావసర వస్తువులను మరింత అందుబాటులోకి తీసుకురావడం. గ్రామీణ ప్రజల నెలవారీ ఖర్చులో 75% పైగా వస్తువులపై పన్ను జీరో కానుంది.
- ఆర్థిక వ్యవస్థకు బలం: కొత్త విధానం వల్ల వస్తు రవాణా ఖర్చులు గణనీయంగా తగ్గుతాయి, పెట్టుబడుల ప్రవాహం పెరుగుతుంది. ఇది ఆత్మనిర్భర్ భారత్కు మరింత బలం చేకూరుస్తుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. పన్ను శ్రేణులు తగ్గడం వల్ల వ్యాపార కార్యకలాపాలు మరింత వేగవంతం అవుతాయి.
ఈ జీఎస్టీ సంస్కరణలు 2017లో ప్రవేశపెట్టిన జీఎస్టీ వ్యవస్థలో ఒక విప్లవాత్మక మార్పుగా పరిగణించబడుతున్నాయి. ఈ నిర్ణయం వల్ల సుమారు రూ. 2 లక్షల కోట్ల వరకు ప్రజలకు నేరుగా ప్రయోజనం చేకూరుతుందని కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ తెలిపారు.