गेल्या २४ तासांत भारतीय अर्थव्यवस्था आणि व्यावसायिक क्षेत्रात अनेक महत्त्वाच्या घडामोडी घडल्या आहेत, ज्या स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत.

शेअर बाजारातील तेजी आणि गुंतवणूकदारांचा कल

मंगळवारी भारतीय शेअर बाजारात सकारात्मक कल दिसून आला. यूएस फेडरल रिझर्व्हच्या (US FED) मोठ्या निर्णयापूर्वी गुंतवणूकदारांच्या सकारात्मक दृष्टिकोनामुळे बाजारात तेजी आली. बेंचमार्क निफ्टी-५० निर्देशांक ०.६८% वाढीसह २५२३९.१० वर बंद झाला. बीएसई सेन्सेक्स ५९४.९५ अंकांनी (०.७३%) वाढून ८२,३८०.६९ अंकांवर पोहोचला, तर एनएसई निफ्टी १६९.९० अंकांनी (०.६८%) वाढून २५,२३९.१० अंकांवर स्थिरावला. बुधवारसाठी (१७ सप्टेंबर) गिफ्ट निफ्टीने भारतीय शेअर बाजारासाठी सकारात्मक सुरुवात दर्शविली.

या तेजीमध्ये कोटक महिंद्रा बँक, लार्सन अँड टुब्रो, महिंद्रा अँड महिंद्रा, मारुती, भारती एअरटेल आणि टाटा स्टील यांसारख्या कंपन्यांचे शेअर्स फायद्यात राहिले. रेडिंग्टन, गॉडफ्रे फिलिप्स, जीई शिपिंग, एगिस लॉजिस्टिक्स, उषा मार्टिन, रिलायन्स पॉवर आणि महानगर गॅस यांसारख्या शेअर्सनी ५२ आठवड्यांचा उच्चांक गाठत तेजीचे संकेत दिले. मात्र, गोदावरी पॉवर, जेबीएम ऑटो, एचबीएल पॉवर, व्होडाफोन आयडिया, कॉनकोर्ड बायोटेक, गोदरेज कंझ्युमर आणि गुजरात मिनरल डेव्हलपमेंट या शेअर्समध्ये मंदीचे संकेत दिसले.

भारत-अमेरिका व्यापार करारावर महत्त्वपूर्ण चर्चा

भारत आणि अमेरिका यांच्यातील बहुप्रतीक्षित व्यापार करारासाठी नवी दिल्लीमध्ये महत्त्वपूर्ण बैठक सुरू झाली आहे. अमेरिकेचे मुख्य व्यापार सल्लागार ब्रेंडन लिंच आणि भारताचे राजेश अग्रवाल यांच्यात वस्तू आणि सेवांवरील आयात शुल्क शिथिल करण्याच्या प्राथमिक आराखड्यावर चर्चा अपेक्षित आहे. दोन्ही देशांनी नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत या कराराचा पहिला टप्पा पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. विशेष म्हणजे, अमेरिकेने भारतीय निर्यातीवर ५०% शुल्क लावल्यानंतरही, भारताच्या व्यापार आकडेवारीत सुधारणा दिसून आली आहे. ऑगस्टमध्ये भारताची निर्यात मागील वर्षाच्या तुलनेत ७% वाढली, तर आयात १०% कमी झाली. भारतावर आणखी टॅरिफ लावण्याची अमेरिकेची धमकी उलट अमेरिकेवरच भारी पडू शकते, कारण भारतीय अर्थव्यवस्था आता अधिक मजबूत झाली आहे.

महत्त्वाचे आर्थिक निर्देशांक आणि इतर बातम्या

ऑगस्ट २०२५ मध्ये किरकोळ महागाई दर वाढून २.०७% झाला, जो जुलैमध्ये १.५५% होता. अन्नधान्याच्या किमती वाढल्यामुळे हा दर वाढला आहे. भारतीय रुपया गुरुवारी डॉलरच्या तुलनेत ८८.४४ च्या नव्या नीचांकी पातळीवर घसरला, जो आयातदारांकडून डॉलरची जास्त मागणी आणि अमेरिकेच्या संभाव्य आयात शुल्काच्या चिंतांमुळे आशियातील सर्वात कमकुवत चलन बनला आहे. तसेच, आयटीआर (ITR) दाखल करण्याची अंतिम मुदत १५ सप्टेंबर होती, परंतु अनेक वापरकर्त्यांना आयकर विभागाच्या ई-फायलिंग वेबसाइटवर समस्या आल्या. आय-टेकने फास्टॅगपासून गरुडा व्हिजिलपर्यंतच्या २५ वर्षांच्या प्रवासात आरएफआयडी तंत्रज्ञानाच्या यशस्वी वापरातून भारताच्या डिजिटल क्षेत्रात मोठे योगदान दिले आहे. महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्यात वधावन बंदर उभारले जात आहे, ज्याचा पहिला टप्पा २०२८ पर्यंत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. हे बंदर जगातील शीर्ष १० डीप-सी बंदरांपैकी एक बनण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे.