GK Ocean

📢 Join us on Telegram: @current_affairs_all_exams1 for Daily Updates!
Stay updated with the latest Current Affairs in 13 Languages - Articles, MCQs and Exams

September 14, 2025 ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ: ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰਾਂ (13-14 ਸਤੰਬਰ, 2025)

ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ GST ਕਟੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਾਰਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਰੈਲੀ ਦੇਖੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਨਵੇਂ GST ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ GST ਕਟੌਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ RBI ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਹਰੀ FDI ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ 'ਟੈਕਸ ਹੈਵਨਜ਼' ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਪੇਟ ਉਦਯੋਗ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਰਿਫਾਂ ਕਾਰਨ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੋਟਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਭਾਵਨਾ

ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ GST ਕਟੌਤੀਆਂ, ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਰਿਫ ਰਿਆਇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ, ਅਤੇ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹਫ਼ਤਾ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਮਾਹਿਰ ਅਜੇ ਬੱਗਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤਰਲਤਾ, ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੁਆਰਾ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ, AI-ਅਧਾਰਿਤ IT ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਉਥਾਨ, ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਦੌਲਤ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਵਜੋਂ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। IT ਖੇਤਰ ਨੇ ਮਈ 2025 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਰੈਲੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ 'ਸਵੀਟ ਸਪਾਟ' ਵਿੱਚ, ਪਰ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਝਿਜਕ

ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ GST ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ 12 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਛੋਟ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਆਈਜ਼ੌਲ ਵਿੱਚ 9,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੇ Q1 FY26 ਵਿੱਚ 7.8% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਵੇਂ GST ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਘਟੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ 22 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਮਿੰਟ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ ਸਸਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਘੱਟ ਮਹਿੰਗਾਈ (ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 2.1%, ਭੋਜਨ ਲਈ -0.7%) ਅਤੇ ਘੱਟ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ (ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਘਰ) ਵੱਧ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਲਿੰਕਡ ਇਨਸੈਂਟਿਵ ਸਕੀਮ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ RBI ਦਰ ਕਟੌਤੀ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ

ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ GST ਕਟੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਭੋਜਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੇਅਰਐਜ (CareEdge) ਨੂੰ CPI ਮਹਿੰਗਾਈ 2.7% (ਪਹਿਲਾਂ 3.1% ਤੋਂ) ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸਿਲ (Crisil) ਨੇ ਇਸਨੂੰ 3.2% (ਪਹਿਲਾਂ 3.5% ਤੋਂ) ਦੱਸਿਆ ਹੈ। RBI ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰੈਪੋ ਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ 1.6% ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਕੇ 2.1% ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ RBI ਦੀ 2% ਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਬਾਹਰੀ FDI ਅਤੇ 'ਟੈਕਸ ਹੈਵਨਜ਼'

2024-25 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿੱਧੇ ਨਿਵੇਸ਼ (FDI) ਦਾ ਲਗਭਗ 60% ਘੱਟ-ਟੈਕਸ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ, UAE ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੋਟਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੱਬ ਵਜੋਂ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਏਅਰਪੋਰਟ ਹੋਟਲ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਠਹਿਰਨ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਅਤੇ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਣਨੀਤਕ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਆਵਾਜਾਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ MICE ਸਮਾਗਮਾਂ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਕਾਰਜ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਕਾਰਪੇਟ ਉਦਯੋਗ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ

ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਪੇਟ ਉਦਯੋਗ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ 50% ਟੈਰਿਫ ਕਾਰਨ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਰਯਾਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਟੈਕਸਾਂ ਕਾਰਨ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰਪੇਟਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪੋਸਟ-ਸੇਲ ਛੋਟਾਂ 'ਤੇ GST ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ

CBIC ਨੇ ਪੋਸਟ-ਸੇਲ ਛੋਟਾਂ 'ਤੇ GST ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ।

Back to All Articles