શેરબજારમાં મજબૂત તેજી
મંગળવારે, 9 સપ્ટેમ્બર, 2025 ના રોજ ભારતીય શેરબજારમાં મજબૂત તેજી જોવા મળી હતી. BSE સેન્સેક્સ 314 પોઈન્ટના વધારા સાથે 81,101.32 પર બંધ થયો હતો, જ્યારે NSE નિફ્ટી પણ 95 પોઈન્ટ વધીને 24,868.60 પર પહોંચ્યો હતો. આ વધારા પાછળ બેંકિંગ, IT અને ઓટો સેક્ટરના શેરોની મજબૂતાઈ મુખ્ય કારણ હતી. વૈશ્વિક બજારોમાંથી પણ સકારાત્મક સંકેતો મળ્યા હતા, જેમાં જાપાનનો નિક્કી ઇન્ડેક્સ એશિયામાં નવી ટોચ પર પહોંચ્યો હતો, અને યુએસ બજારોએ પણ મજબૂતી દર્શાવી હતી. ઇન્ફોસિસ દ્વારા 11 સપ્ટેમ્બરે શેર બાયબેક પર વિચારણા કરવાની જાહેરાત બાદ IT શેરોમાં તેજી આવી હતી. વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) એ ₹2,170.35 કરોડના શેર વેચ્યા હતા, જ્યારે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII) એ ₹3,014.30 કરોડના શેર ખરીદ્યા હતા.
યુએસ ટેરિફ અને ભારત-અમેરિકા વેપાર સંબંધો
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ દ્વારા ભારતીય માલસામાન પર 50% ટેરિફ અને રશિયન તેલની ખરીદી પર વધારાના 25% દંડ લાદવામાં આવ્યા હોવા છતાં, ભારતના મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર વી. અનંત નાગેશ્વરને જણાવ્યું છે કે આ ટેરિફ ટૂંકા ગાળાના રહેશે. તેમણે ઉમેર્યું કે આ ટેરિફ આ વર્ષે દેશના જીડીપીને 0.5% જેટલો ફટકો મારી શકે છે. બીજી તરફ, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત સાથે વેપાર વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે અને વડા પ્રધાન મોદી સાથે વાત કરવા આતુરતા દર્શાવી છે. તેમણે ભારત-અમેરિકા સંબંધોને "ખૂબ જ ખાસ સંબંધ" ગણાવ્યા હતા.
ઇઝરાયલ સાથે દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિ (BIT)
ભારત અને ઇઝરાયલે નવી દિલ્હીમાં દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિ (BIT) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બંને દેશો વચ્ચે રોકાણ પ્રવાહને પ્રોત્સાહન આપવા અને રોકાણકારોને રક્ષણ પૂરું પાડવાનો છે. ભારતના નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ અને ઇઝરાયલના નાણામંત્રી બેઝાલેલ સ્મોટ્રિચે આ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. નિષ્ણાતો માને છે કે આ સંધિથી ભારતમાં વિદેશી રોકાણકારોનો વિશ્વાસ વધશે અને ઇઝરાયલ માટે ભારતમાં રોકાણ કરવાનું સરળ બનશે. આ કરાર ભવિષ્યમાં મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) અને અન્ય મુખ્ય કરારો માટે પણ આધાર તૈયાર કરશે. ઇઝરાયલ ભારત સાથે BIT પર હસ્તાક્ષર કરનાર પ્રથમ OECD દેશ બન્યો છે.
GST સુધારાઓ અને ગ્રામીણ અર્થતંત્રમાં વૃદ્ધિ
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરના GST સુધારાઓને આઝાદી પછીનો દેશનો "સૌથી મોટો નિર્ણય" ગણાવ્યો છે. આ સુધારાઓ દ્વારા GST સિસ્ટમને વધુ સરળ બનાવવામાં આવી છે, જેમાં મુખ્યત્વે 5% અને 18% ના બે દર બાકી રહ્યા છે. આ સુધારાઓનો ઉદ્દેશ્ય વપરાશ અને વૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપવા, વ્યવસાય કરવાની સરળતા વધારવા અને રોજગાર સર્જન કરવાનો છે. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન મુકેશ અંબાણીએ પણ આ સુધારાઓને ભારતીય અર્થતંત્રને વેગ આપવા માટે પ્રોત્સાહક ગણાવ્યા છે અને દ્વિઅંકી વૃદ્ધિ દરની અપેક્ષા રાખી છે. જોકે, GST દરમાં ફેરફારને કારણે દેશની તિજોરીને ₹48,000 કરોડનું નુકસાન થવાનો અંદાજ છે, જે જીડીપીના 13 બેઝિસ પોઈન્ટ જેટલું છે.
અન્ય એક મહત્વના સમાચારમાં, ભારતીય કંપનીઓ હવે નાના શહેરો અને ગામડાઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મજબૂત માંગ અને સારા પાકની અપેક્ષાને કારણે, છેલ્લા છ ક્વાર્ટરમાં ગ્રામીણ વપરાશ શહેરી વપરાશ કરતાં વધુ રહ્યો છે. આ વલણ યુએસ ટેરિફની અસરને ઘટાડવામાં મદદ કરી રહ્યું છે, કારણ કે ગ્રામીણ ભારતનું અર્થતંત્ર મુખ્યત્વે કૃષિ પર આધારિત છે અને તે ટેરિફના પ્રભાવથી કંઈક અંશે બચી ગયું છે.