ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରବାହରେ ହ୍ରାସ ଏବଂ ମୁଦ୍ରା ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ:
ଭାରତର GDP ବୃଦ୍ଧିହାର ଉଚ୍ଚ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ବିଦେଶୀ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ନିବେଶକ (FPI) ମାନଙ୍କର ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରବାହ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଜାନୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଏପ୍ରିଲ-ଜୁନ ୨୦୨୫ ତ୍ରୟମାସରେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଯଥାକ୍ରମେ ୭.୪% ଏବଂ ୭.୮% GDP ବୃଦ୍ଧି ପଞ୍ଜିକରଣ କରିଛି। [୧] ତେବେ, ଗତ ପାଞ୍ଚ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ (ଏପ୍ରିଲ-ମାର୍ଚ୍ଚ) ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ୨୦୨୩-୨୪ ବର୍ଷରେ ଭାରତୀୟ ଇକ୍ୱିଟି ବଜାରରେ $୨୫.୩ ବିଲିୟନର ନେଟ୍ FPI ପ୍ରବାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବର୍ଷରେ, FPI ମାନେ ନିବେଶ କରିଥିବା ରାଶି ଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ୨୦୨୧-୨୨ ରେ $୧୮.୫ ବିଲିୟନ, ୨୦୨୨-୨୩ ରେ $୫.୧ ବିଲିୟନ, ୨୦୨୪-୨୫ ରେ $୧୪.୬ ବିଲିୟନ ଏବଂ ୨୦୨୫-୨୬ (ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୫ ସୁଦ୍ଧା) ରେ $୨.୯ ବିଲିୟନର ନେଟ୍ ବହିର୍ଗମନରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। [୧] ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଅର୍ଥନୈତିକ ବହିର୍ଗମନ ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପ୍ ଟାରିଫ୍ ଚିନ୍ତା ଯୋଗୁଁ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା (ଟଙ୍କା) ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ୮୮.୩୭ ରେ ଏକ ନୂତନ ନିମ୍ନ ସ୍ତରକୁ ଖସି ଆସିଥିଲା, ଯାହା ପରେ ୮୮.୨୬ ରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିଲା। [୧]
ଭାରତ-ଇସ୍ରାଏଲ୍ ନିବେଶ ଚୁକ୍ତି:
ଭାରତ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ସୋମବାର, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮, ୨୦୨୫ ରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଏକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ନିବେଶ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି। [୯, ୧୨] ଏହି ଚୁକ୍ତିର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ନିବେଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ବିଶେଷ କରି ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା, ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ଅଭିନବତା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରଯୁକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା। [୯, ୧୨] ଭାରତର ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ "ଐତିହାସିକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ" ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି ଏବଂ ଏହା ଫିନଟେକ୍ ଅଭିନବତା, ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ, ଆର୍ଥିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ୍ ସଂଯୋଗରେ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ବୋଲି କହିଛି। [୯] ୨୦୨୪ ରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ୩.୯ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଥିଲା। [୯, ୧୨]
ଆମେରିକା-ଭାରତ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ BRICS ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ:
ଆମେରିକାର ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ ବାଣିଜ୍ୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ପିଟର ନାଭାରୋ ଭାରତର ଟାରିଫ୍କୁ ପ୍ରମୁଖ ଅର୍ଥନୀତି ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ବୋଲି କହି ଏହାର ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରଥାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି। [୧୦] ସେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ରୁଷ ଏବଂ ଚୀନ୍ ସହିତ ନିରନ୍ତର ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ ଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ କଟକଣା ବା ଟାରିଫ୍ ପଦକ୍ଷେପ ଆଣିପାରେ। [୧୦] ୟୁକ୍ରେନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭୋଲୋଡିମିର ଜେଲେନ୍ସକି ମଧ୍ୟ ରୁଷ ସହିତ କାରବାର କରୁଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। [୧୩] ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କର ଏକ ଭର୍ଚୁଆଲ୍ BRICS ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ଦେଇ ସ୍ଥିର ଏବଂ ଅନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ ପରିବେଶର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଥାଗୁଡ଼ିକ ନିରପେକ୍ଷ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ହେବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। [୪] U.S.-India Business Council (USIBC) ମଧ୍ୟ ଏକାଠି ଏକ ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ସମାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ "କଠିନ ନିଷ୍ପତ୍ତି" ନେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛି। [୫]
ଶେୟାର ବଜାରର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ସୁନା ଦର:
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮, ୨୦୨୫ ରେ ଭାରତୀୟ ବଜାର ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ବନ୍ଦ ହୋଇଛି। [୭] BSE Sensex ୭୬.୫୪ ପଏଣ୍ଟ (୦.୦୯%) ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ବେଳେ, Nifty ୫୦ ୩୨.୧୫ ପଏଣ୍ଟ (୦.୧୩%) ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। [୭] ଅଟୋ ଏବଂ ମେଟାଲ୍ ଷ୍ଟକ୍ ମାନଙ୍କରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଇଥିବା ବେଳେ, କିଛି ଉପଭୋକ୍ତା ଏବଂ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ ଶେୟାରରେ ଦୁର୍ବଳତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି। [୭] GST ଟିକସ ହ୍ରାସ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ହାର ହ୍ରାସର ଆଶା ବଜାରରେ ସକାରାତ୍ମକ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। [୭] ମୋତିଲାଲ ଓସୱାଲ ଫାଇନାନ୍ସିଆଲ୍ ସର୍ଭିସେସ୍ ସ୍ୱିଗି (Swiggy) ଏବଂ ଫିନିକ୍ସ ମିଲ୍ସ (Phoenix Mills) କୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮, ୨୦୨୫ ରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ଶୀର୍ଷ ଷ୍ଟକ୍ ଚୟନ ଭାବରେ ସୁପାରିଶ କରିଛି। [୨] ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ଫେଡେରାଲ୍ ରିଜର୍ଭର ସୁଧ ହାର ହ୍ରାସ ଆଶା ଯୋଗୁଁ ସୁନା ଦର ରେକର୍ଡ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। [୩] ନିବେଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ "ଡିପ୍ସରେ କିଣିବା" ରଣନୀତି ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି। [୩]
ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ସକାରାତ୍ମକ ମନ୍ତବ୍ୟ:
ଇସ୍ରାଏଲର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ବେଜାଲେଲ୍ ସ୍ମୋଟ୍ରିଚ୍ ଭାରତର ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷମତା ଏବଂ ସଂସ୍କାରକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି। [୮] ସେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ "ଆକର୍ଷଣୀୟ" ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ "ମୃତ ଅର୍ଥନୀତି" ଦାବିକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି। [୮] ସେ ଆଶା କରିଛନ୍ତି ଯେ ବାର୍ଷିକ ୬ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ହାର ସହିତ ଭାରତର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଆହୁରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେବ। [୮]